به گزارش روابط عمومی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در این نشست که به همت بینالملل دانشگاه باقرالعلوم(ع) و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، دکتر صفرخانی در ابتدای سخنان خود با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی مشترک ایران و ازبکستان اظهار کرد: ایران و ازبکستان در بستر تمدن بزرگ اسلامی، ذیل یک حوزه تمدنی مشترک قرار داشتهاند و ازبکستان بخشی از حوزه تمدن ایرانی و فارسیزبان محسوب میشده است. با این حال، به گفته وی، شناخت عمومی مردم ازبکستان نسبت به ایران در سالهای اخیر محدود و ضعیف بوده است.
وی با اشاره به تحولات مذهبی و اجتماعی در آسیای مرکزی افزود: در دورهای جریانهای وهابی فعالیتهای گستردهای در این منطقه آغاز کردند، اما دولت ازبکستان مانع گسترش این جریانها شد. همچنین حضور ایرانیتباران در شهرهای سمرقند و بخارا، با وجود جمعیت محدود، همچنان بهعنوان ظرفیتی مهم برای توسعه ارتباطات تمدنی میان دو کشور قابل توجه است. به گفته رایزن فرهنگی ایران، وجود چند مسجد متعلق به این جامعه در سمرقند و بخارا نشاندهنده استمرار پیوندهای تاریخی و فرهنگی دو ملت است.
دکتر صفرخانی بخش مهمی از سخنان خود را به پیامدهای رسانهای و اجتماعی جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه اختصاص داد و از آن با عنوان «شوک اطلاعرسانی» یا «شوک توجه به ایران» یاد کرد. وی تصریح کرد: این رخدادها موجب شد افکار عمومی ازبکستان، که پیشتر شناخت اندکی از توانمندیها و فرهنگ ایران داشت، توجه فزایندهای به ایران پیدا کند و نوعی همدلی عمومی نسبت به مردم ایران در فضای اجتماعی این کشور شکل بگیرد.
وی در ادامه با اشاره به ساختار سیاسی و امنیتی کشورهای آسیای مرکزی خاطرنشان کرد: دولت ازبکستان روابط نزدیکی با آمریکا و اسرائیل دارد و از این رو نمیتوان انتظار مواضع رسمی حمایتی آشکار در قبال تحولات منطقهای داشت. همچنین فضای امنیتی حاکم بر کشورهای آسیای مرکزی، که ریشه در ساختارهای بهجا مانده از دوران اتحاد جماهیر شوروی دارد، همچنان بر فعالیتهای اجتماعی و رسانهای سایه افکنده و آزادی کنشگری مدنی و رسانهای را محدود کرده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ازبکستان با این حال تأکید کرد که جنگ رمضان و تحولات پس از آن، پیامدهای اجتماعی قابل توجهی در این کشور به همراه داشته است. به گفته وی، یکی از مهمترین این پیامدها شکلگیری نوعی «جسارت اجتماعی» در شبکههای اجتماعی بود؛ بهگونهای که کاربران برای نخستینبار آشکارا دیدگاهها و احساسات همدلانه خود نسبت به ایران را مطرح کردند.
وی همچنین به نقش فعال چهرههای تأثیرگذار فضای مجازی ازبکستان اشاره کرد و گفت: برخی از فعالان و سلبریتیهای شبکههای اجتماعی این کشور نیز در این مقطع وارد میدان شدند و مواضع حمایتی نسبت به ایران اتخاذ کردند؛ اقدامی که پیشتر کمتر سابقه داشت.
دکتر صفرخانی در ادامه از برگزاری دو تا سه کنفرانس مطبوعاتی توسط سفیر جمهوری اسلامی ایران در ازبکستان بهعنوان یکی دیگر از پیامدهای این تحولات یاد کرد و گفت: چنین فضایی پیش از این در اختیار نمایندگی دیپلماتیک ایران قرار نداشت. وی افزود محتوای این نشستهای خبری با استقبال گسترده کاربران ازبکستانی مواجه شد و برخی از ویدئوها و مطالب منتشرشده بیش از یک میلیون بازدید دریافت کردند؛ همچنین بخش قابل توجهی از واکنشها و نظرات کاربران، رویکردی حمایتی نسبت به مواضع ایران داشته است.
وی در پایان، فعال شدن نسل جوان ۲۵ تا ۳۵ ساله در فضای اجتماعی ازبکستان را یکی از مهمترین ظرفیتهای پیشروی دیپلماسی فرهنگی ایران ارزیابی کرد و گفت: این گروه اجتماعی میتواند زمینهای مؤثر برای افزایش شناخت از ایران و انتقال پیام و ادبیات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در منطقه آسیای مرکزی فراهم کند.
