دانشگاه باقرالعلوم (ع)

دانشگاه باقرالعلوم(ع) بر پایه رهنمودهای حضرت امام خمینی(ره) و با تأییدات رهبر شهید انقلاب، در امتداد مأموریت‌های فرهنگی ـ علمی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم شکل گرفت. این دانشگاه از نخستین نهادهایی است که ضرورت بازآرایی و اسلامی‌سازی علوم انسانی را به‌صورت روشمند، نظری و نهادمند دنبال کرده و از آغاز، پیوند «حوزه و دانشگاه» را به‌مثابه یک راهبرد معرفتی و تمدنی در کانون هویت خود قرار داده است.

۱۳۶۳: تشکیل هسته اولیه دانشگاه برای آموزش‌های کوتاه‌مدت طلاب.
۱۳۶۴: آغاز پیگیری‌های حقوقی برای تأسیس مؤسسه آموزش عالی.
۱۳۷۰: صدور موافقت اصولی تأسیس مؤسسه آموزش عالی باقرالعلوم(ع).
۱۳۷۱: تصویب اساسنامه و آغاز فعالیت رسمی آموزشی مؤسسه.
۱۳۸۴: ارتقای مؤسسه آموزش عالی باقرالعلوم(ع) به دانشگاه.

این مسیر تحول، از یک هسته آموزشی حوزوی تا یک دانشگاه تخصصی علوم انسانی ـ اسلامی، بیانگر تثبیت تدریجی جایگاه دانشگاه در سپهر علم، فرهنگ و سیاستگذاری معرفتی است.

دانشگاه باقرالعلوم(ع) دارای ساختاری منسجم و چندلایه است که برای تحقق مأموریت‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی طراحی شده و از ارکان اصلی چون هیئت امناء، ریاست، معاونت‌ها، دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی تشکیل می‌شود تا هماهنگی مؤثری میان بخش‌های مختلف برقرار شود.

هیئت امناء با حضور شخصیت‌های برجسته علمی و حوزوی از جمله حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد واعظی، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمید پارسانیا و دیگر اعضای حقیقی و حقوقی، مسئول سیاست‌گذاری کلان، تعیین راهبردها و هدایت علمی دانشگاه است و پشتوانه‌ای مهم برای پیشرفت و توسعه نهادی آن به‌شمار می‌آید.

دانشگاه از آغاز تأسیس تاکنون شش دوره مدیریتی را پشت سر گذاشته است. در حال حاضر، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر شمس الله مریجی، سرپرستی دانشگاه را بر عهده دارد.

دانشگاه باقرالعلوم (ع) در سال‌های اخیر به یکی از مراکز کلیدی و اثرگذار کشور در حوزه پژوهش، تولید علم و توسعه «علوم انسانی اسلامی» تبدیل شده است. رویکرد اصلی این دانشگاه، بازتولید علوم انسانی مبتنی بر مبانی اسلامی از طریق نظریه‌پردازی و تقویت پژوهش‌های میان‌رشته‌ای است.

محورهای فعالیت علمی و پژوهشی:

• تولید محتوای علمی: انتشار فصلنامه‌های علمی-پژوهشی و انتشار آثار تخصصی.

• نظریه‌پردازی: برگزاری کرسی‌های علمی و نشست‌ها و همایش‌های تخصصی.

• مشارکت در سیاست‌گذاری: حضور استادان دانشگاه در شوراهای ملی، نهادهای سیاست‌گذار و پروژه‌های کلان پژوهشی کشور.

• مرجعیت محتوایی: نقش‌آفرینی در تدوین بخشی از کتاب‌های درسی علوم انسانی کشور و مشارکت در تدوین اسناد کلان علمی و فرهنگی.

• مرکز رشد و نوآوری؛ پل ارتباطی میان دانشگاه و جامعه با هدف حمایت از شرکت‌های خلاق و نوپا، پشتیبانی از تولیدات فرهنگی، هدایت و حمایت از پروژه‌های نوآورانه در حوزه علوم انسانی.

دانشگاه بین‌المللی باقرالعلوم(ع) در سال‌های اخیر توسعه تعاملات علمی و فرهنگی بین‌المللی را به‌عنوان یکی از محورهای راهبردی خود دنبال کرده است. این دانشگاه با هدف گسترش حضور علمی در جهان اسلام و تقویت ارتباط با مراکز دانشگاهی و پژوهشی بین‌المللی، برنامه‌های متعددی در حوزه همکاری‌های علمی، آموزشی و فرهنگی اجرا کرده است. جذب دانشجویان خارجی، توسعه آموزش‌های چندزبانه، ترجمه و انتشار آثار علمی، انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری با دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی خارج از کشور، و حمایت از حضور استادان و پژوهشگران در مجامع علمی جهانی، بخشی از این اقدامات به شمار می‌آید.

دانشگاه همچنین با برگزاری کنفرانس‌ها و رویدادهای علمی بین‌المللی، بستری برای گفت‌وگوی علمی و تبادل تجربه میان اندیشمندان داخلی و خارجی فراهم کرده است. برگزاری همایش‌هایی در حوزه‌هایی همچون حقوق بشر، دین، فرهنگ، فناوری و علوم انسانی اسلامی، جایگاه دانشگاه را به‌عنوان یکی از مراکز فعال علمی در عرصه بین‌المللی تقویت کرده است. این رویدادها با حضور پژوهشگران و استادانی از کشورهای مختلف، زمینه معرفی ظرفیت‌های علمی دانشگاه و توسعه همکاری‌های علمی فرامرزی را فراهم ساخته‌اند.

در کنار این فعالیت‌ها، دانشگاه باقرالعلوم(ع) تلاش کرده است از ظرفیت دیپلماسی علمی و فرهنگی برای تقویت ارتباطات بین‌المللی، ترویج اندیشه اسلامی و گسترش تعاملات نخبگانی بهره گیرد و نقش مؤثرتری در شبکه علمی و فرهنگی جهان اسلام ایفا کند.