در آغاز نشست علمی–تحلیلی «مواجهه اندیشهای جهان اسلام با جنگ رمضان»، دکتر زرینپور، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مصر، به تبیین و تحلیل فضای فکری و سیاسی مصر در قبال تحولات اخیر پرداخت. وی با اشاره به جایگاه تاریخی مصر بهعنوان یکی از کانونهای مهم تولید اندیشه در جهان اسلام و یادآوری نقش این کشور در جنگهای گذشته با رژیم صهیونیستی، تأکید کرد که حافظه تاریخی مردم مصر درباره مسئله فلسطین و نبرد با اسرائیل همچنان فعال و اثرگذار است.
محورهای پنجگانه تحلیل افکار عمومی مصر
زرینپور با استناد به رصد رسانهها، شبکههای اجتماعی و تحلیلهای نخبگان مصری، پنج محور اصلی روایت افکار عمومی مصر از جنگ رمضان را چنین برشمرد:
- تلقی جنگ بهعنوان تهدیدی برای موازنه قدرت در منطقه؛
- تأکید بر ضرورت وجود ایران بهعنوان عامل توازن در برابر اسرائیل؛
- نگرانی از گسترش درگیری و ایجاد فاجعهای بزرگتر در منطقه؛
- توجه به راهبرد اسرائیل برای تثبیت نقش خود در نظم جدید خاورمیانه؛
- استناد به حافظه تاریخی نبردهای مصر با اسرائیل و احساس همذاتپنداری با هر جبهه ضد اشغالگری.
شکاف میان احساس عمومی و ملاحظات رسمی
وی با تفکیک سه سطح «احساس دینی»، «هویت اسلامی» و «محاسبه سیاسی»، بر وجود شکاف میان فضای احساسی جامعه و ملاحظات رسمی و امنیتی دولت مصر تأکید کرد. به گفته او، در حالیکه مردم مصر عمیقاً با جبهه مقاومت و هرگونه موضع ضد اشغالگری همراهاند، ملاحظات سیاسی و امنیتی و نیز فشارهای بیرونی – بهویژه از سوی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس – بر موضع رسمی و رسانهای مصر اثر گذاشته و دامنه اظهار موضع آشکار را محدود کرده است.
تلاش برای تغییر ماهیت جنگ رمضان
رایزن فرهنگی ایران در مصر همچنین به تلاش برخی جریانها برای «غیر اسلامی کردن» جنگ رمضان و تقلیل آن به نزاعی موجودیتی میان ایران و اسرائیل اشاره کرد. او این رویکرد را در تعارض با احساسات دینی و هویت امت اسلامی در جامعه مصر دانست و بر نقش نهادهای دینی، بهویژه الازهر، در چارچوبسازی نظری تحولات و پرهیز از تبدیل شدن به بازیگران ثانویه تأکید کرد.
جمعبندی
در پایان، دکتر زرینپور مهمترین چالش جهان اسلام در قبال جنگ رمضان را فقدان سیاست منسجم و همبسته در سطح دولتی و نهادی دانست؛ چالشی که در برابر همبستگی عمیق مردمی با جبهه مقاومت قرار دارد. وی بر ضرورت تقویت گفتوگو و همکاری نهادهای فکری و دینی جهان اسلام برای بازتولید گفتمان همبستگی و مقاومت در برابر اشغالگری تأکید کرد.
