در بازدید علمی از شبکههای برون مرزی سازمان صداوسیما که به همت گروه پژوهشهای جهانی و منطقهای و امور بینالملل دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد، ابتدا ساختار تشکیلاتی معاونت برونمرزی مستقر در این مجموعه معرفی شد که علاوه بر هیسپانتیوی و پرستیوی، شبکههای العالم و آیفیلم و همچنین اداره کل تولیدات نمایشی را در بر میگیرد. سپس روند فعالیت شبکه هیسپانتیوی تشریح شد؛ رسانهای که حدود ۱۵ سال پیش با تمرکز عمده بر مخاطبان اسپانیاییزبان و منطقه آمریکای لاتین با جمعیتی بالغ بر ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون نفر آغاز به کار کرد تا در قامت یک رسانه آلترناتیو، انحصار جریان اصلی رسانهای را در این منطقه به چالش بکشد.
بر اساس توضیحات کارشناسان شبکه هیسپانتیوی، راهبرد محوری شبکه از آغاز، استفاده از مجریان، خبرنگاران و نیروهای بومی از کشورهایی چون کوبا و ونزوئلا بوده است تا انتقال پیام بدون لهجه و همخوان با بستر فرهنگی مخاطبان صورت گیرد. در حوزه خطمشی محتوایی، سه اولویت راهبردی برای شبکه برشمرده شد: نخست، بازنمایی واقعبینانه ظرفیتها و جاذبههای ایران و تحولات غرب آسیا در برابر تصویرسازی منفی رسانههای جریان اصلی نظیر سیانان اسپانیایی؛ دوم، تمرکز پیوسته بر مسئله فلسطین و مطالبات مردم آن؛ و سوم، پرداختن به مسائل داخلی آمریکای لاتین از جمله نقض حقوق جوامع بومی، تاراج منابع اقتصادی و نفوذ رسانهای ایالات متحده. در حوزه پوشش میدانی نیز اعلام شد که هیسپانتیوی نخستین و تنها شبکه اسپانیاییزبان بینالمللی دارای خبرنگار زن محلی مستقر در داخل غزه بود؛ رویکردی که توجه سایر رسانهها از جمله تلویزیون دولتی اسپانیا را برای ارتباط با این گزارشگر جلب کرد. همچنین شبکه در اکثر کشورهای آمریکای لاتین از خبرنگاران محلی برای تهیه گزارشهای روزانه بهره میگیرد و در برخی از این کشورها از ظرفیتهای پخش زمینی و کابلی اختصاصی یا بازپخش رایگان از طریق شبکههای محلی برخوردار است.
چالشهای توزیع و ابعاد جنگ رسانهای نابرابر، بخش دیگری از محورهای گفتگوی دانشجویان با کارشناسان شبکه بود. کارشناسان به مسدودسازیهای مکرر حسابهای شبکه در یوتیوب، ایکس و اینستاگرام علیرغم جذب میلیونها دنبالکننده اشاره کردند و توضیح دادند که در پی تحریمهای اتحادیه اروپا، پخش ماهوارهای شبکه در اسپانیا متوقف شده و توزیع محتوا عمدتاً به بسترهای آنلاین و شبکههای کابلی منتقل شده است. همچنین به کارزارهای حقوقی و تبلیغاتی علیه شبکه پرداخته شد؛ از جمله گزارش اتحادیه ضد افترا (ADL) که هیسپانتیوی را یکی از تهدیدات رسانهای علیه یهودیان در آمریکای لاتین معرفی کرده بود، اقدامی که واکنشی به پوشش نقض حقوق فلسطینیان بود و نیز گزارش اخیر وزیر کشور در سایه انگلیس به پلیس برای محدودسازی شبکه، علیرغم نبود پخش مستقیم در این کشور. علاوه بر این، گسترش محتوای دستکاریشده و فناوری جعل عمیق (دیپفیک) در فضای مجازی از جمله چالشهای نوین در رقابت رسانهای عنوان گردید.
در جریان بازدید از تحریریه خبر و بخش وبسایت هیسپانتیوی، دانشجویان با مراحل تهیه، راستیآزمایی و تدوین اخبار تلویزیونی و آنلاین آشنا شدند. کارشناسان بخش وبسایت در پاسخ به سؤال دانشجویان با اشاره به ثبت دهها هزار تا بیش از ۵۰ هزار بازدید برای اخبار اصلی—بهویژه در موضوعات نظامی، سیاسی و منطقهای—توضیح دادند که نظرات کاربران از کشورهایی نظیر آرژانتین، ونزوئلا و برزیل به دلیل حساسیتهای محتوایی، بهصورت دستی و مستقیم توسط سردبیر پایش شده و از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده نمیشود.
در بخش دوم این برنامه، دانشجویان در تحریریه و استودیو شبکه پرستیوی حضور یافتند. در ابتدا با حضور سردبیر خبر، با فرآیند دریافت، راستیآزمایی و تنظیم اخبار در تحریریه خبر (Newsroom)آشنا شدند، سپس ضمن گفتگوی صمیمانه با خانم مرضیه هاشمی، مدیرکل اخبار شبکه پرستیوی، درباره رویکردها، مأموریتها و فعالیتهای شبکه از استودیوی پخش زنده و بخشی از فرایند تولید و پخش بازدید کردند. در این بخش، سازوکارهای راستیآزمایی دادهها، تنظیم کنداکتور، مانیتورینگ منابع بینالمللی، سیاست همافزایی میان شبکههای برونمرزی و بهرهگیری از خبرنگاران محلی در مناطقی چون یمن، کرانه باختری و پایتختهای اروپایی تشریح شد.
در پایان بازدید، بر ضرورت بازنمایی دقیق و مستند واقعیتهای جامعه، ظرفیتها و گفتمان جمهوری اسلامی ایران در برابر سوءتفاهمها و تصویرسازیهای رسانههای خارجی تأکید شد. مدیران شبکه پرس تی وی با اشاره به مفاهیم جهاد تبیین و نبرد روایی در عرصه بینالمللی، نقش پژوهشگران جوان و دانشجویان بهعنوان رایزنان و فعالان رسانهای آینده در شکستن کلیشههای کاذب و انتقال صحیح واقعیتهای کشور به افکار عمومی جهان را حیاتی ارزیابی کردند.
لازم به ذکر است این بازدید در راستای انطباق با درس «رسانههای منطقهای» و پیوند مباحث نظری و عملی با حضور استاد مربوطه، آقای دکتر کمال اکبری انجام پذیرفت.












